دستهبندی شبکههای اجتماعی ایرانی بر اساس رده سنی
وقتی صحبت از شبکههای اجتماعی ایرانی میشود، اولین چیزی که به ذهنمان میرسد این است: «کدام پلتفرم بیشتر طرفدار دارد؟» اما اگر کمی دقیقتر نگاه کنیم، متوجه میشویم که سن کاربران مهمترین عامل تعیینکننده است.
نوجوانها به دنبال سرگرمی و ویدئوهای پرهیجاناند، جوانها بهدنبال فرصتی برای دیدهشدن و حتی کسب درآمد، میانسالها بیشتر دنبال اخبار و ارتباطات کاری هستند و بزرگسالان هم سادهترین و کاربردیترین امکانات را ترجیح میدهند. درست همین تفاوتهاست که باعث میشود هر شبکه اجتماعی ایرانی جایگاه متفاوتی در بین ردههای سنی داشته باشد.
در این مطلب میخواهیم شبکههای اجتماعی بومی مثل روبیکا، ایتا، بله، سروشپلاس و آپارات را بررسی کنیم و ببینیم کدامیک بیشتر با نیازهای هر رده سنی در ایران سازگار است.
با استفاده از سرویس ریتنشن مارکتینگ نجوا، وفاداری مشتریان را افزایش دهید و نرخ بازگشت سرمایه را چند برابر کنید.
آمار استفاده از شبکههای اجتماعی ایرانی (برای کاربران بالای ۱۸ سال)
بر اساس نظرسنجی مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا)، بین تمام کاربران بیش از ۱۸ سال:
- حدود ۲۵.۲٪ گفتهاند از ایتا استفاده میکنند.
- تقریباً ۲۴.۱٪ از روبیکا استفاده میکنند.
- تنها ۸.۷٪ از بله استفاده میکنند.
(دادهها برای سایر پلتفرمها مانند سروشپلاس دقیقاً اعلام نشدهاند.
همچنین:
- مردان بیشتر از زنان از این پلتفرمها استفاده میکنند، ولی در مورد ایتا، زنان با ۲۸.۵٪ بیشتر از مردان (۲۲٪) آن را استفاده میکنند.
- استفاده از ایتا در رده سنی ۳۰ تا ۴۹ سال به بالاترین مقدار رسیده: حدود ۲۹٪ کاربران این سن از ایتا استفاده میکنند.
مرور کلی شبکههای اجتماعی ایرانی
وقتی از شبکههای اجتماعی ایرانی حرف میزنیم، منظورمان مجموعهای از پلتفرمهاست که هرکدام با رویکردی متفاوت وارد بازار شدهاند و تلاش کردهاند جایگزینی برای نسخههای خارجی باشند. از پیامرسانهای ساده گرفته تا پلتفرمهای چندرسانهای و خدمات مالی، هرکدام ویژگیهایی دارند که برای یک گروه سنی خاص جذابتر است.
- روبیکا: روبیکا را میتوان پرچمدار شبکههای اجتماعی ایرانی دانست. این اپلیکیشن ترکیبی است از پیامرسان، شبکه اجتماعی، پخش ویدئو و حتی سرویسهای ارزش افزوده. نوجوانها و جوانها به دلیل فضای سرگرمی و ویدئوهای کوتاه بیشتر سراغش میروند. همچنین قابلیت ساخت کانال و پیج باعث شده برای تولیدکنندگان محتوا و اینفلوئنسرهای داخلی هم جذاب باشد.
- ایتا: ایتا بیش از همه بهعنوان یک پیامرسان جایگزین تلگرام شناخته میشود. تمرکز اصلی آن روی گروهها و کانالهای بزرگ است و بیشتر میان کاربرانی استفاده میشود که دنبال محیطی جدیتر برای ارتباطات کاری، تحصیلی یا مذهبی هستند. در ردههای سنی میانسال و بزرگسال بیشتر محبوب است.
- بله: بله یک پیامرسان بانکی-مالی است. کاربران علاوه بر چت و گروه، میتوانند کارتبهکارت کنند، قبوض پرداخت کنند یا حتی از درگاههای خرید استفاده کنند. همین ویژگی باعث شده بیشتر در ردههای سنی بالاتر و کسانی که به سادگی و امنیت اهمیت میدهند کاربرد داشته باشد.
- سروشپلاس: سروشپلاس یکی از اولین پیامرسانهای داخلی بود و امروز بیشتر به دلیل کانالهای خبری و رسمی شناخته میشود. کاربران در ردههای سنی مختلف از آن استفاده میکنند، اما مخاطب اصلی آن معمولاً افرادی هستند که به دنبال دسترسی به محتوای رسمیتر و سازمانیترند.
- آپارات: آپارات قدیمیترین و شناختهشدهترین شبکه اجتماعی بومی است؛ یک بستر ویدئویی که عملاً نسخه ایرانی یوتیوب محسوب میشود. نوجوانان و جوانان برای سرگرمی، آموزش و دنبالکردن ویدئوهای پرمخاطب به سراغ آپارات میروند، در حالیکه میانسالان هم از بخشهای آموزشی و تخصصی آن بهره میگیرند.
این تصویر کلی کمک میکند تا در ادامه، وقتی به سراغ هر رده سنی رفتیم، راحتتر بفهمیم کدام پلتفرم با ویژگیهای آن گروه هماهنگی بیشتری دارد.
با ارسال پیام انبوه در واتس اپ، مشتریانتان را مستقیماً در محبوبترین اپ پیامرسان بهدست آورید.
شبکههای اجتماعی کودکان و نوجوانان (زیر ۱۸ سال)
هیچ گروهی مثل نوجوانان نیست که بتواند یک اپلیکیشن را در عرض چند ماه به ترند اصلی تبدیل کند. این نسل با اینترنت و موبایل بزرگ شده و طبیعی است که بخش بزرگی از وقت روزانهاش را در شبکههای اجتماعی بگذراند. اما نکتهی مهم اینجاست: برای کودکان و نوجوانان، انتخاب شبکه اجتماعی فقط به امکانات فنی محدود نمیشود، بلکه به «هیجان»، «سرگرمی» و «سادهبودن تجربه کاربری» بستگی دارد.
کدام پلتفرمها محبوبترند؟
- روبیکا: بیشک انتخاب اول نوجوانان ایرانی است. وجود بخش ویدئو، امکان دنبالکردن پیجها و کانالها، و البته مسابقهها و چالشهای سرگرمکننده، باعث شده روبیکا در این گروه سنی بیشترین مخاطب را داشته باشد.
- آپارات: ویدئو همیشه برای نوجوانان جذاب بوده و هست. آپارات با ویدئوهای آموزشی، سرگرمی و طنز، دومین گزینهی پرکاربرد برای این گروه است. نوجوانها از آپارات هم برای یاد گرفتن ترفندهای جدید استفاده میکنند و هم برای گذراندن وقت.
- سروشپلاس و ایتا: در این ردهی سنی چندان محبوب نیستند. محیط رسمیتر و کمتر سرگرمکنندهی این پیامرسانها باعث شده سهم کمی از نوجوانان به سمت آنها بروند.
چرا این پلتفرمها برای نوجوانان مناسبترند؟
- سرگرمی اولویت دارد: نوجوانان شبکه اجتماعی را بیشتر یک زمین بازی میبینند تا ابزار کاری یا مالی. روبیکا و آپارات دقیقاً همین فضا را فراهم میکنند.
- امکان دیدهشدن: ساخت پیج در روبیکا یا انتشار ویدئو در آپارات به نوجوانان این فرصت را میدهد که خودشان را به نمایش بگذارند، چیزی که برای این سن حیاتی است.
- رابط کاربری ساده: هرچه تجربه کاربری سادهتر باشد، شانس جذب نوجوان بیشتر است. روبیکا با طراحی شبیه اینستاگرام و آپارات با محیطی شبیه یوتیوب، این نیاز را برطرف کردهاند.
آمار و الگوهای رفتاری
- برآوردها نشان میدهد که بیش از ۴۰٪ کاربران فعال روبیکا زیر ۱۸ سال هستند.
- در آپارات هم بخش بزرگی از بازدیدهای روزانه مربوط به نوجوانانی است که ساعتها به تماشای ویدئو میپردازند.
- این گروه بهطور میانگین بیش از ۴ ساعت در روز در شبکههای اجتماعی وقت میگذرانند، که نسبت به هر گروه سنی دیگری بالاتر است.
جمعبندی این رده سنی
اگر بخواهیم یک جمله کلیدی داشته باشیم:
روبیکا و آپارات زمین بازی اصلی کودکان و نوجوانان ایرانیاند. این دو پلتفرم بیشترین هماهنگی را با نیازهای این رده سنی دارند، در حالیکه پیامرسانهای رسمیتر مثل ایتا یا بله برایشان جذابیتی ندارند.
شبکههای اجتماعی جوانان (۱۸ تا ۲۹ سال)
اگر قرار باشد قلب تپندهی شبکههای اجتماعی ایرانی را پیدا کنیم، بیتردید در همین گروه سنی است. جوانان ایرانی پرانرژیترین تولیدکنندگان و مصرفکنندگان محتوا هستند. آنها شبکه اجتماعی را فقط برای سرگرمی نمیخواهند؛ بلکه به دنبال ابراز هویت، ارتباط گسترده، و حتی کسب درآمد هستند.
کدام پلتفرمها مناسبترند؟
- روبیکا: در کنار نوجوانان، جوانان هم بخش مهمی از مخاطبان روبیکا را تشکیل میدهند. اما تفاوت در این است که جوانها بیشتر به دنبال ساخت پیجهای شخصی، کانالهای تخصصی و حتی فروش محصولات خودشان هستند.
- آپارات: بخش مهمی از تولیدکنندگان محتوای ویدئویی ایرانی در همین رده سنیاند. آموزش، سرگرمی، بازی ویدئویی و ولاگهای شخصی بیشترین سهم را دارند.
- ایتا: جوانانی که دنبال فضایی برای ارتباط گروهی یا فعالیتهای فرهنگی، مذهبی و اجتماعی هستند، بیشتر به سمت ایتا میروند. کانالها و گروههای بزرگ این بستر، آن را برای این رده سنی جذابتر کرده است.
- سروشپلاس: سهم کمتری در این رده دارد، اما بعضی از جوانان به دلیل حضور کانالهای رسمی یا استفاده سازمانی، این پلتفرم را انتخاب میکنند.
با مطالعه ریتنشن مارکتینگ، یاد بگیرید چطور مشتری فعلی را به مشتری همیشگی تبدیل کنید.
چرا این پلتفرمها برای جوانان مناسبترند؟
- امکان کسبوکار و درآمدزایی: در روبیکا و آپارات میتوان مخاطب جذب کرد و حتی محصولات یا خدمات را فروخت. این برای جوانان که به دنبال استقلال مالیاند، بسیار ارزشمند است.
- ابراز هویت و دیدهشدن: جوانان در اینستاگرام جهانی فعالاند، اما در نسخه داخلی یعنی روبیکا هم فرصت مشابهی برای ساخت برند شخصی دارند.
- تعامل اجتماعی گسترده: گروههای بزرگ ایتا برای بسیاری از دانشجویان و فعالان فرهنگی یا اجتماعی فرصتی برای تعامل و شبکهسازی است.
آمار و الگوهای رفتاری
- بخش قابل توجهی از کانالها و پیجهای پرمخاطب روبیکا توسط جوانان مدیریت میشود.
- در آپارات، جوانان اصلیترین گروه تولیدکننده محتوا هستند و بیشترین نرخ آپلود ویدئو به آنها تعلق دارد.
- در ایتا هم، بیش از نیمی از گروهها و کانالهای فعال توسط کاربران ۱۸ تا ۲۹ سال ساخته شدهاند.
جمعبندی این رده سنی
روبیکا و آپارات برای جوانان حکم ویترین و سکوی پرتاب دارند، جایی برای ساخت هویت و درآمد. در عین حال، ایتا فضایی برای فعالیتهای جمعی و شبکهسازی به آنها میدهد. این ترکیب باعث میشود جوانان ایرانی متنوعترین حضور را در میان همه ردههای سنی داشته باشند.
شبکههای اجتماعی میانسالان (۳۰ تا ۴۹ سال)
نسل میانسال ایرانی در میانهی دو جهان ایستاده است: از یکسو خاطرهی روزگار بدون اینترنت را دارد و از سوی دیگر، امروز برای بسیاری از کارها به شبکههای اجتماعی وابسته است. آنها به دنبال فضاییاند که هم کاربردی و امن باشد، هم امکان پیگیری اخبار و ارتباطات کاری و خانوادگی را برایشان فراهم کند.
کدام پلتفرمها مناسبترند؟
- ایتا: انتخاب اول بسیاری از میانسالان است. دلیلش هم روشن است: گروهها و کانالهای بزرگ، فضای نسبتاً جدیتر، و استفاده گسترده برای امور کاری، آموزشی و مذهبی.
- بله: بهدلیل خدمات مالی مثل کارتبهکارت، پرداخت قبض و خرید اینترنتی، برای این گروه بسیار جذاب است. بسیاری از میانسالان که کمتر به سمت پلتفرمهای سرگرمی میروند، «بله» را بهعنوان یک ابزار روزمره انتخاب کردهاند.
- سروشپلاس: میانسالان کارمند یا کاربرانی که به دنبال کانالهای رسمی خبری و محتوای سازمانی هستند، بیشتر به سمت سروشپلاس میروند.
- روبیکا و آپارات: هرچند مخاطبان اصلی این دو نوجوانان و جواناناند، اما میانسالان هم در بخشهای آموزشی و خبری آنها فعالاند.
چرا این پلتفرمها برای میانسالان مناسبترند؟
- کاربردی بودن: ایتا و بله امکاناتی دارند که مستقیماً به نیازهای روزمرهی این گروه پاسخ میدهند (از ارتباط تا امور مالی).
- دسترسی به اطلاعات معتبرتر: کانالهای رسمی و رسانهای در سروشپلاس و ایتا برای این ردهی سنی جذابتر است.
- ترجیح محیطهای ساده و مطمئن: میانسالان کمتر به دنبال ترندها و سرگرمیاند و بیشتر به دنبال پایداری و امنیتاند.
آمار و الگوهای رفتاری
- در بررسیهای داخلی، بخش عمدهی کاربران فعال ایتا و بله در بازهی ۳۰ تا ۴۹ سال قرار دارند.
- بیش از ۴۰٪ تراکنشهای مالی در بله توسط همین گروه سنی انجام میشود.
- میانسالان بیشترین عضویت را در کانالهای خبری و آموزشی بزرگ در ایتا دارند.
جمعبندی این رده سنی
برای میانسالان، ایتا و بله ستون اصلی شبکههای اجتماعی ایرانی هستند. این دو بستر دقیقاً با نیازهای این گروه همخوانی دارند: ارتباطات خانوادگی و کاری در ایتا، و مدیریت امور مالی و روزمره در بله. سروشپلاس هم برای کسانی که دنبال محتوای رسمیترند، گزینهی مکمل است.
شبکههای اجتماعی بزرگسالان (۵۰ سال به بالا)
نسل بالای ۵۰ سال در ایران معمولاً با شبکههای اجتماعی با کمی فاصله وارد شدهاند. آنها اولین نسل دیجیتال نیستند، اما امروز بخشی از زندگیشان به همین ابزارها گره خورده است؛ بهویژه برای ارتباط با فرزندان و نوهها یا مدیریت سادهی کارهای روزمره.
کدام پلتفرمها مناسبترند؟
- بله: انتخاب اصلی بسیاری از بزرگسالان ایرانی. دلیلش هم واضح است: سادگی در استفاده و وجود امکانات مالی مثل کارتبهکارت، پرداخت قبض و خرید. بزرگسالان این سادگی را دوست دارند، چون میتوانند بدون خروج از یک اپ هم با خانواده در ارتباط باشند و هم امور مالی خود را انجام دهند.
- ایتا: برای کسانی که در گروههای خانوادگی یا محلی عضو هستند، ایتا یک بستر امن و نسبتاً ساده برای پیامرسانی محسوب میشود. بسیاری از خانوادهها برای ارتباط با والدین مسنتر، گروههای خانوادگیشان را در ایتا ایجاد میکنند.
- سروشپلاس: به دلیل حضور کانالهای رسمی و خبری، برای بزرگسالان علاقهمند به اخبار گزینهی مناسبی است.
- روبیکا و آپارات: سهم کمتری دارند، اما برخی بزرگسالان از بخشهای خبری روبیکا یا ویدئوهای آموزشی آپارات (مثلاً آموزش آشپزی، بهداشت یا مهارتهای ساده) استفاده میکنند.
چرا این پلتفرمها برای بزرگسالان مناسبترند؟
- سادگی در رابط کاربری: برای این رده سنی مهم است که اپلیکیشن پیچیده نباشد.
- کاربرد عملی و روزمره: بله دقیقاً به همین دلیل محبوب است؛ انجام امور مالی و پیامرسانی در یک محیط واحد.
- احساس امنیت: بزرگسالان به محیطی اعتماد میکنند که کمتر دچار تغییرات ناگهانی باشد و حس «رسمیتر بودن» داشته باشد؛ ایتا و سروشپلاس این ویژگی را دارند.
آمار و الگوهای رفتاری
- دادهها نشان میدهد که کاربران بالای ۵۰ سال بیشترین استفاده را از بله دارند، بهویژه برای تراکنشهای مالی و پرداختها.
- ایتا در این گروه بیشتر در قالب گروههای خانوادگی و مذهبی استفاده میشود.
- زمان مصرف روزانه کمتر از جوانان و نوجوانان است (بهطور میانگین حدود ۱ تا ۲ ساعت در روز).
جمعبندی این رده سنی
برای بزرگسالان، بله امنترین و کاربردیترین گزینه است و بعد از آن، ایتا و سروشپلاس بیشترین هماهنگی را با نیازهایشان دارند. روبیکا و آپارات در این گروه بیشتر نقش مکمل دارند تا انتخاب اصلی.
هر نسلی، شبکه اجتماعی خودش
وقتی از ردههای سنی در شبکههای اجتماعی ایرانی حرف میزنیم، در واقع داریم از یک نقشهی رنگارنگ صحبت میکنیم:
- کودکان و نوجوانان (زیر ۱۸ سال): روبیکا و آپارات برایشان حکم زمین بازی دیجیتال را دارند؛ جایی برای سرگرمی، ویدئو و تجربهی اولین حضور جدی در فضای مجازی.
- جوانان (۱۸ تا ۲۹ سال): ترکیبی از روبیکا، آپارات و ایتا برای آنها جذاب است. روبیکا و آپارات سکوی پرتاب برای دیدهشدن و کسب درآمد، و ایتا بستری برای فعالیتهای جمعی و فرهنگی.
- میانسالان (۳۰ تا ۴۹ سال): ایتا و بله انتخاب اصلی این گروه هستند. آنها دنبال ابزارهای جدیتر و کاربردیترند؛ از گروههای کاری و آموزشی در ایتا تا خدمات مالی روزمره در بله.
- بزرگسالان (۵۰ سال به بالا): بیشترین تناسب را با بله دارند، چون ساده و کاربردی است و نیازهای مالی و ارتباطی را همزمان پاسخ میدهد. ایتا و سروشپلاس هم برای ارتباط خانوادگی و پیگیری اخبار رسمی محبوباند.
با مارکتینگ اتومیشن، کمپینهای خود را هوشمندانهتر، سریعتر و هدفمندتر اجرا کنید.
نکتهی کلیدی
هر نسل نیاز خودش را دارد و هیچ پلتفرمی نمیتواند همه را با یک نسخه راضی کند. رمز موفقیت شبکههای اجتماعی ایرانی همین است که بتوانند ویژگیهای خود را با نیازهای هر رده سنی هماهنگ کنند.
برای کسبوکارها و برندها هم این نقشه یک راهنمای بازاریابی است: اگر محصول شما برای نوجوانان است، روبیکا و آپارات بهترین گزینهاند؛ اگر مخاطبتان میانسالان یا بزرگسالان هستند، بهتر است روی بله و ایتا سرمایهگذاری کنید.
تیم تولید محتوای نجوا با هدف ارائه اطلاعات دقیق و بهروز درباره روشهای ریتنشن مارکتیگ یا همان بازاریابی بازگشتی فعالیت میکند. این تیم با بررسی تخصصی مقالات نوین این حوزه در سراسر دنیا، به کاربران کمک میکند تا با روشهای نویشن بازاریابی بازگشتی آشنا شوند.
ارسال نظر
تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.